قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى
239
ارشاد الزراعه ( فارسى )
كنند و مغز آن بيرون كنند به آن نوع كه پيشتر معلوم شد و قدرى ترياق بجاى مغز او كنند و هر مغز را بر روى يكديگر نهند و به پوست درخت بيد پيچند و آن طرف كه در زمين خواهد كرد ترياق آلوده كنند و آن را بكارند و در هر هشت روز قدرى ترياق در آب حل كنند و در بيخ آن تاك ريزند تا آنوقت كه سبز شود چون انگور ببار آيد آن انگور و عصير و دوشاب و سركه و مويز او هميشه شفا باشد . در اكثر گزيدن همه جانوران ، برگ اين تاك بكوبند و بر گزيدگى جانوران نهند نافع باشد و اگر چوب آن را بكوبند نرم و بهپزند و با شير گاو يا روغن گاو مخلوط سازند و بر گزيدگى جانوران نهند نافع بود و اگر در جوف تاك بعد از آنكه مغز آن بيرون آورده باشند داروى مسهل كنند و بكارند به همين طريق انگور آن و هرچه از آن انگور حاصل شود همه مسهل است و اگر مشگ را حل كنند و در جوف تاك نهند بعوض مغز او و بطريق مذكور بكارند انگور آن و هرچه از آن حاصل شود بوى مشگ دهد . معرفت حيلهء كه به آن انگور پيشتر رسند يا ديرتر ، بوره كه در نان مىكنند به آتش سوزند و در ظرفى كنند و قدرى آب باران اضافه كنند و آن را بشورانند تا تيره شود و در آن وقت كه تاك مىبرند طرف تاك كه بريده شود بان بيالايند سال آينده انگور زودتر رسد و اگر بوره و ثفل انگور باهم بكوبند در وقت نشانيدن قدرى از آن در بيخ تاك كه در حفره بود ريزند انگور آن زودتر رسد و اگر گل انگور را بهچينند و بگذارند كه متعفن شود و در بيخ تاك ريزند عوض سماد ديگرباره انگور آن بار آورد و آن انگور ديرتر رسد . معرفت چيدن انگور و نگاه داشتن چون وقت چيدن انگور شود پايان درخت آن را بر ريگ خشك كنند و شاخ انگور را تا بخوشه آن منحنى سازند چنانچه خوشه نزد آن ريگ رسد و متصل بريگ نشود آن را بسوسن و گياه بپوشند بنوعى كه باران كه بر آن آيد به زير آيد و بانگور نرسد آن انگور تا